Gołcza - wieś położona na wschód od Miechowa. Pomyślny rozwój tutejszego osadnictwa notują akta Kamery Apostolskiej, dzięki czemu wiadomo nam, że w 1326 r. w miejscowości tej istniała parafia, a jej plebanem był niejaki Jakub. W latach 1335-1350 Gołcza należała do rycerza Jana Niemierzy z Gołczy herbu Mądrostki, podkomorzego sandomierskiego. Był on dyplomatą królewskim, posłował do Trenczyna w 1335 r., do Awinionu w latach 1340-1341 i w 1343 r. Był on mężem Cudki, córki Pełki z Rzochowa herbu Połukoza kasztalana sieciechowskiego, a ojcem Pełki i Niemierzy, Elżbiety i Pachny[1].

W opisie Jana Długosza (1470-1480) wieś stanowi uposażenie kapituły w Krakowie. We wsi znajdował się wówczas kościół parafialny oraz dwór (curia) oraz folwark "dostatni". W XVI wieku wieś przeszła wraz z innymi na klasztor ojców dominikanów, a prawo patronatu nad tutejszym kościołem zostało przy kapitule krakowskiej. Więcej na temat średniowiecznej historii osady zobacz na stronach Słownika geograficzno-historycznego ziem polskich w średniowieczu, wydanie internetowe: http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=5803&q=go%C5%82cza&d=0&t=0

Świątynia ta uległa pożarowi około 1585 r., a w nowym kościele znalazł swoje miejsce "obraz cudowny" Matki Bożej z Dzieciątkiem.  Konterfekt ten powstał w małopolskim warsztacie malarskim na przełomie  XV i XVII w. W roku 1663 Mikołaj Oborski biskup pomocniczy krakowski opisał go jako "słynący laskami" a pozostający w wielkiej czci u wiernych: postaci Matki Bożej i Dzieciątka miały posrebrzane sukienki drewniane ze złoconymi ozdobami oraz korony, a przy ołtarzu znajdowały się wota i sznury korali. Ks. Jan Wiśniewski w swojej monografii nazywa go  „starożytnym i pięknym”. W 1651 r. był w Gołczy ufundowany szpital dla czterech osób przez St. Maciejowskiego dziedzic Chobędzy i Kamenicy. Z roku 1657 pochodził kolejny kościół, a gdy i ten znacznie podupadł, zastąpiono go nowym, również z wybudowanym drewna w 1757 r.

W 1779 wieś będąca w zastawie przeszła na fundusz należący do uposażenia Uniwersytetu jagiellońskiego. Na uwagę zasługuje fakt, że w Goszczy urodził się Jan Nepomucen Kossakowski (1755–1808), późniejszy biskup inflancki i wileński, członek Komisji Edukacji Narodowej[2].

Kościół drewniany, pochodzący jeszcze z połowy XVIII w. był niewielkich rozmiarów, i nie spełniał potrzeb wszystkich mieszkańców parafii. Została więc podjęta decyzja o budowie nowej, murowanej świątyni. Na jego posadowienie wybrano sąsiednie wzgórze, gdzie w latach 1946-1952 wzniesiono nowy kościół murowany z ciosowy. Wystój wnętrza jest autorstwa rodziny Mitków, krakowskich artystów, i pochodzi z 1974 r. Jego konsekracji dokonał 29 maja 1983 r. przez biskup kieleckiego Stanisława Szymeckiego (1981-1993).  Stary drewniany kościół z Gołczy przeniesiony został do Przesławic.

Kościół w Gołczy posiada także m.in. relikwie św. Floriana, ofiarowane 6  kwietnia 1778 r. przez bpa Potkańskiego (relikwiarz jest zawsze wystawiany na uroczystości strażackie).

Odpusty:

- na uroczystość Wniebowzięcie NMP – to jest 15 sierpnia;
- na święto św. Józefa – to jest 19 marca.

Adres:
32-075 Gołcza nr 105
tel. 12-388-60-05

www.parafia.golcza.com.pl

Proboszcz:
ks. Edward Kuzka, ur. 1964 (Leszczyny), wyświęcony w 1989 r., mianowany w 2010 r.


[1] J. Bieniak, J. Wyrozumski wykazali całkowitą bezpodstawność spopularyzowanej w literaturze historycznej hipotezy, według której król Kazimierz Wielki miał być ojcem synów Cudki żony Niemierzy z Gołczy, zob.  Niemierza z Gołczy h. Mądrostki, PSB, t. 22, s. 798-800, http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=5803&q=go%C5%82cza&d=0&t=0

[2] J. Wiśniewski, Dekanat miechowski, Radom 1917, s. 24-30; 30http://dlibra.umcs.lublin.pl/dlibra/docmetadata?id=2680&dirds=1&tab=1