Kazanie ks. prof. Jerzego Bieleckiego

Kazanie ks. prof. Jerzego Bieleckiego

Kategoria: Inne,

Kazanie ks. Jerzego Bieleckiego wygłoszone w Miechowie

3 listopada 2019 roku.

 

Bracia i Siostry w Chrystusie,

W dniu 10 kwietnia 1996 roku Jan Paweł II wydał breve, czyli krótkie urzędowe pismo wynoszące miechowski kościół do godności Bazyliki Mniejszej. Breve zostało  uroczyście ogłoszone w Miechowie przez Prymasa Polski, kardynała Józefa Glempa w niedzielę 3 listopada 1996 roku. Od tej chwili kościół Grobu Bożego w Miechowie nosi zaszczytny tytuł Bazyliki Mniejszej. Dzisiaj obchodzimy rocznicę tego radosnego wydarzenia. Wynosząc kościół miechowski do godności Bazyliki Mniejszej św. Jan Paweł II napisał, że wśród starożytnych i sławnych świątyń Polski, kościół parafialny Grobu Bożego w Miechowie odznacza się szczególnym pięknem i ma bogatą historię.

Istotnie, miechowska świątynia ma bardzo bogatą historię, bo początki sięgają XII wieku. Najpierw powstał  niewielki kościół p.w. Grobu Pańskiego.  Ale szybko  okazał się zbyt mały, dlatego w latach 1235-1293 podjęto budowę nowego kościoła. Była to budowla w stylu romańskim, która przetrwała do pożaru w 1379 roku. Po pożarze budowę  nowej, trzynawowej świątyni z elementami gotyckimi ukończono dopiero po 30 latach, w 1410 roku. Także ten odbudowany kościół  wraz z wieżą i klasztorem ulegał wielokrotnym pożarom. Ostatni wielki pożar w 1745 roku był szczególnie dotkliwy, gdyż po tej tragedii świątynię trzeba było odbudowywać niemal od podstaw, blisko 60 lat. Konsekracja kościoła nastąpiła dopiero 15 lipca 1802 roku, a dokonał jej ostatni proboszcz generalny zakonu bożogrobców – biskup Tomasz Nowiński.

Co roku obchodzimy rocznicę konsekracji tego kościoła, o którym Jan Paweł II napisał, że odznacza się szczególnym pięknem. Patrzymy i podziwiamy piękno miechowskiej świątyni. Jak widzimy, jest to kościół murowany gotycki, z fragmentami romańskimi, przebudowany w stylu późnobarokowym. Kościół trzynawowy – w typie bazylikowym. Przy prezbiterium – kaplice Ukrzyżowania i Matki Bożej Częstochowskiej, a w otoczeniu krużganków – Kaplica Grobu Bożego.  Piękno kościoła wyraża się i w tym, że w miechowskiej bazylice wszystko jest tak urządzone, aby przypominać największą tajemnicę naszej wiary – zmartwychwstanie. Już główny ołtarz kościoła przedstawia scenę Zmartwychwstania. Widać otwarty, obramowany głazami grób, w otoczeniu spiętrzonych chmur i glorii, z postacią Jezusa wśród główek aniołów. Po bokach – zaskoczeni i przerażeni żołnierze. Obok sceny głównej umiejscowiono uzupełniające ją postacie: anioła, wskazującego pusty grób i trzy Marie. O nich to śpiewamy, że „drogie maści niosły, chciały Chrysta pomazać, Jemu cześć i chwałę dać”. Nad całością góruje figura Boga Ojca, który z martwych wskrzesił Jezusa. Ilekroć przychodzimy do naszej bazyliki miechowskiej, tylekroć naszym oczom ukazuje największa tajemnica naszej wiary Dlaczego największa tajemnica? Bo zmartwychwstanie nadaje sens naszej wierze i życiu. Jeśli nie ma zmartwychwstania, to i Chrystus nie zmartwychwstał. A jeśli Chrystus nie zmartwychwstał,  próżna jest także nasza wiara. Jeżeli tylko w tym życiu w Chrystusie nadzieję pokładamy, jesteśmy bardziej od wszystkich ludzi godni politowania (por. 1 Kor 15, 14–19). Scena zmartwychwstania umieszczona w głównym ołtarzu to dziedzictwo bożogrobców, a jak napisał jeden ze współczesnych badaczy: Bożogrobcy Miechowscy, to heroldowie Pańskiego zmartwychwstania.

Drodzy Bracia i Siostry,

Miechowska świątynia, ozdobiona znakomitymi dziełami sztuki i wyposażona w relikwie, jest także – jak pisze  dalej Jan Paweł II -  znanym sanktuarium, do którego, szczególnie w czasach średniowiecza,  pielgrzymowali polscy rycerze. Ale nie tylko oni. Pielgrzymowali Polacy różnych stanów i narody ościenne, władcy i uczeni, bogaci i biedni, W szczególności kiedy  Jerozolima została opanowana przez muzułmanów, chrześcijanie przybywali właśnie do Miechowa. Wśród pielgrzymów byli władcy Polski:  św. Jadwiga i król Stefan Batory dwukrotnie odwiedzający Miechów (w 1583 r. i w 1585 w r.)

Pielgrzymowanie do Miechowa to nie tylko czasy średniowiecza. Jak dalej pisze św. Jan Paweł II „ także  w naszych czasach pielgrzymują pobożni wierni, aby modlić się w pięknej kaplicy zbudowanej w takim samym kształcie jak Jerozolimski Grób Odkupiciela. Kaplica Grobu Bożego w Miechowie to istotny element dziedzictwa bożogrobców miechowskich. Kaplica Grobu Bożego, zbudowana  przez bożogrobców około roku 1530, była wielokrotnie odnawiana. Podczas ostatniej renowacji w 2008 roku okazało się, że pod kilkoma warstwami farby, ściany i kopuła  kaplicy pokryte są pięknymi freskami i kasetonami z rozetami powstałymi z czasów budowy kaplicy. Przywrócona do dawnej świetności kaplica, w której znajduje się wierna kopia pustego Grobu Chrystusa, jest miejscem odnowienia wiary w zmartwychwstanie. W poranek wielkanocny umiłowany uczeń Jezusa – św. Jan, który pierwszy dobiegł na miejsce, gdzie złożono ciało Jezusa, wszedł do środka. „Zobaczył pusty grób i uwierzył". Ta ewangeliczna scena stanowi przesłanie dla wszystkich nawiedzających te kaplicę. Przy pustym grobie rodzi się wiara w zmartwychwstanie. Przy wiernej kopii pustego Grobu Chrystusa każdy może doświadczyć bliskości zmartwychwstałego Pana. Kaplica  to wielkie dziedzictwo bożogrobców miechowskich. To oni ją zbudowali: Bożogrobcy Miechowscy, heroldowie Pańskiego zmartwychwstania.

W końcowej części brewe Jan Paweł II pisze;  „najwyższą Apostolską władzą i mocą tego Pisma, wynosimy na zawsze ten kościół do godności Bazyliki Mniejszej oraz przyznajemy mu wszystkie prawa i liturgiczne przywileje, jakie przysługują świątyniom ozdobionym tym tytułem,. Niech się to przyczyni do szczęścia i pomyślności rozwijającej się i bardzo Nam drogiej wspólnoty parafialnej, przy której aż do roku 1819 istniała siedziba Generalnego Przełożonego Kanoników Regularnych Stróżów Świętego Grobu Jerozolimskiego.  Niech ta wspólnota codziennie sprawuje pamiątkę Męki Chrystusa, który przez swój Święty Krzyż świat odkupić raczył”.

Moi drodzy,

Widzimy jak bardzo decyzja o wyniesieniu kościoła miechowskiego do godności Bazyliki Mniejszej jest związana z duchowym dziedzictwem zakonu bożogrobców. Bo przecież tajemnica odkupienia człowieka, która dokonała się przez Święty Krzyż, znalazła w tradycji bożogrobców szczególny wyraz w postaci nabożeństwa do Bożego Grobu i Męki Pana Jezusa, w urządzaniu grobów w Wielki Piątek. Do Miechowa przybywali wierni, aby oddać część męce, śmierci i chwalebnemu zmartwychwstaniu Jezusa. To ze względu na liczne pielgrzymki, nabożeństwa pasyjne i rezurekcyjne, podobne do jerozolimskich, które urządzali bożogrobcy, Miechów otrzymał zaszczytną nazwę Polskiej Jerozolimy. To tutaj do roku 1819 istniała siedziba Generalnego Przełożonego Kanoników Regularnych Stróżów Świętego Grobu Jerozolimskiego. Wreszcie wielkie dziedzictwo, które pozostawili bożogrobcy to kościół parafialny, nasza Bazylika Mniejsza, dumnie wznosząca się wśród małopolskich pól i pełna symboli nawiązujących bezpośrednio do Ziemi Świętej i do wydarzeń Golgoty. Wszystko to, a więc chlubna przeszłość, bogate tradycje, obfite plony wielowiekowej działalności, cenne doświadczenia zobowiązują i inspirują, aby troszczyć się o zachowanie dziedzictwa oraz tradycji  zakonu bożogrobców. To zadanie należy przede wszystkim do wspólnoty parafialnej w Miechowie, która powinna czerpać z tradycji bożogrobców. Bo oni z  miłością sprawowali pamiątkę  Męki Chrystusa, który przez swój Święty Krzyż świat odkupić raczył”.  Oni szerzyli kult Pustego Grobu  i głosili prawdy o Zmartwychwstaniu Jezusa Chrystusa. Oni Bożogrobcy Miechowscy, heroldowie Pańskiego zmartwychwstania. Kultywować tradycje czy też zachować dziedzictwo bożogrobców to mieć świadomość czym był zakon i na czym polegała jego działalność. Dlatego lepsze poznanie historii miechowitów jest dla nas duchowym zobowiązaniem i zadaniem.

Pomocą w tym zadaniu może być konferencja naukowa organizowana w 200-lecie kasaty miechowskiego domu generalnego Zakonu Kanoników Regularnych Stróżów Świętego Grobu Pańskiego w Jerozolimie, która odbędzie się w najbliższą sobotę 9 listopada 2019 r. w Domu Kultury w Miechowie. Będzie szczególna okazja, aby poznać okoliczności kasaty Zakonu Bożogrobców Miechowskich. W trakcie tej konferencji będziemy się mogli przekonać jak wielki był wkład bożogrobców do duchowości i pobożności w Polsce. Zastanowimy się jakie było przesłanie teologiczno-duchowe kultu Pustego grobu Chrystusa i  od kiedy obchodzono Święto Bożego Grobu.. Wreszcie na koniec konferencji będzie mowa o odnowieniu Zakonu Rycerskiego Świętego Grobu Bożego w Jerozolimie i powołaniu zwierzchnictwa w Polsce, którego siedziba od 2010 roku znajduje się w Miechowie. Na tę konferencję przyjadą profesorowie z Krakowa, Lublina, Wrocławia. Będą goście z różnych stron Polski. Niech nie zabraknie mieszkańców Miechowa. Dom Kultury w najbliższą sobotę jest otwarty dla każdego, kto chce czerpać z dziedzictwa bożogrobców michowskich.

Po południu w Bazylice mniejsza pw. Grobu Bożego o godz.16.00  będzie Msza Św. dziękczynna za 650. lat obecności Bożogrobców w Polsce, pod przewodnictwem Jego Ekscelencji Ks. Bp. Jana Piotrowskiego, biskupa diecezji kieleckiej. Wyśpiewamy uroczyste Te Deum Ciebie Boga wysławiamy. Będziemy dziękować Bogu za dziedzictwo bożogrobców, którego jesteśmy duchowymi spadkobiercami. Zapraszamy na tę Mszę św. wszystkich parafian, organizacje religijne i społeczne, kółka różańcowe, młodzież.

Oprócz konferencji na temat dziedzictwa bożogrobców miechowskich pomocą w odnowieniu naszej pamięci o dziejach tegoż zakonu powinna stać się, wydana w tych dniach, książka zatytułowana Życie wewnętrzne i działalność bożogrobców miechowskich, której autorem jest  Zbigniew Pęckowski (1905-1980) - prawnik z wykształcenia, adwokat z zawodu, historyk z zamiłowania. Zmarły w 1980 roku pozostawił w maszynopisie opracowanie omawiające działalność zakonu kanoników regularnych stróżów Grobu  Jerozolimskiego w Miechowie. Dwusetna rocznica kasaty miechowitów jest okazją, aby opublikować dzieło, zawierające  niewyczerpane źródło informacji o  bożogrobcach miechowskich. W tej książce odnajdziemy między innymi listę przełożonych zakonu bożogrobców, wykaz  bożogrobców ze stopniami naukowymi, listy przełożonych placówek filialnych. Wśród przełożonych zakonu  są tak wybitne postacie takie,  jak  generał zakonu kardynał Andrzej Batory (1583-1599),  bratanek króla Stefana Batorego i Maciej Łubieński (1617-1627), który w roku 1641 został  arcybiskupem gnieźnieńskim i prymasem Polski. Imponująco przedstawia się lista bożogrobców ze stopniami naukowymi, co potwierdza wielka troskę o wysoki poziom kształcenia w zakonie. W końcu lista przełożonych placówek filialnych przywołuje ku pamięci osoby i miejsca, w których miechowici prowadzili swoją działalność duszpasterską poprzez szerzenie kultu Grobu Chrystusowego  oraz opiekę nad ubogimi.

Jakże to ważne, że  w 200. rocznicę kasaty zakonu kanoników Stróżów Grobu Bożego publikacja tej książki odnawia naszą pamięć o dziejach tegoż zakonu. Jednocześnie jest wezwaniem, aby nie zapomnieć, co więcej, aby wciąż poznawać i troszczyć się o dziedzictwo oraz tradycje działającego na naszych ziemiach zakonu bożogrobców. W przyszłą niedzielę będzie można ją nabyć po Mszach św.

Bracia i Siostry,

Dzisiejsza rocznica wyniesienia miechowskiego  kościoła do godności Bazyliki Mniejszej przypada bezpośrednio po uroczystości Wszystkich Świętych i po Dniu Zadusznym. Pochylamy się nad grobami naszych bliskich. I chociaż zasmuca nas śmierć, ale nadzieja nasza jest pełna nieśmiertelności. Wierzymy w życie wieczne. W kościołach wystawia się paschał i figurę zmartwychwstałego Chrystusa. Tymczasem w naszej miechowskiej bazylice wszystko jest tak pięknie urządzone, iż przypomina największą tajemnicę naszej wiary – zmartwychwstanie. Do nas mówi Zmartwychwstały Jezus „Ja jestem zmartwychwstanie i życie, kto we mnie wierzy, choćby i umarł żyć będzie. A każdy kto żyje i wierzy, nie umrze na wieki”. Oby nam nigdy nie zabrakło wiary w Zmartwychwstałego Chrystusa, który jest naszą nadzieją. Amen.